Belasting in Nederland: hoe werkt het?
Iedereen die in Nederland woont of werkt, betaalt belasting. De overheid gebruikt dat geld voor zorg, onderwijs, wegen en andere voorzieningen. Maar hoe werkt het precies? En waar betaal je eigenlijk allemaal belasting over?
Wat is belasting?
Belasting is geld dat je verplicht aan de overheid betaalt. In ruil daarvoor betaalt de overheid voor zaken waar iedereen gebruik van maakt: ziekenhuizen, scholen, politie, wegen en uitkeringen.
De Belastingdienst int de belasting en controleert of iedereen het juiste bedrag betaalt. De bekendste belastingen zijn inkomstenbelasting (op je inkomen) en btw (op producten en diensten).
Hoe werkt het Nederlandse belastingstelsel?
Het Nederlandse belastingstelsel is progressief. Dat betekent: hoe meer je verdient, hoe hoger het percentage belasting dat je betaalt. De gedachte daarachter is dat mensen met een hoger inkomen meer kunnen bijdragen.
De inkomstenbelasting kent verschillende belastingschijven. Elke schijf heeft een eigen tarief. Je betaalt niet over je hele inkomen het hoogste tarief, maar per schijf een oplopend percentage.
Directe en indirecte belasting
Er zijn twee soorten belasting: direct en indirect.
Directe belasting
Directe belasting betaal je rechtstreeks aan de Belastingdienst, op basis van je inkomen of vermogen. Voorbeelden:
- Inkomstenbelasting (over je inkomen)
- Vennootschapsbelasting (over bedrijfswinst)
- Erf- en schenkbelasting (over een erfenis of schenking)
Indirecte belasting
Indirecte belasting zit verwerkt in de prijs van producten en diensten. Je betaalt het bij een aankoop, maar de verkoper draagt het af aan de Belastingdienst. Voorbeelden:
- Btw (belasting over de toegevoegde waarde)
- Accijns (op brandstof, alcohol en tabak)
- Motorrijtuigenbelasting (wegenbelasting)
Belastingaangifte doen
Elk jaar doe je aangifte inkomstenbelasting. Daarin geef je aan hoeveel je hebt verdiend, welke aftrekposten je hebt en wat je vermogen is. De Belastingdienst berekent op basis daarvan hoeveel belasting je moet betalen of terugkrijgt.
De aangifte loopt van 1 maart tot 1 mei. Je ontvangt een vooraf ingevulde aangifte van de Belastingdienst. Controleer deze goed, want niet alles staat er automatisch in. Aftrekposten zoals zorgkosten of giften moet je zelf invullen.
Na je aangifte ontvang je een definitieve aanslag. Daarin staat hoeveel je moet betalen of terugkrijgt. Die aanslag heb je ook nodig als je wilt middelen.
Wat kun je zelf doen?
Veel mensen vullen de vooraf ingevulde aangifte zonder wijzigingen in. Maar er zijn situaties waarin je geld kunt besparen of terugkrijgen:
- Wisselend inkomen? Check of middeling je geld oplevert.
- Giften aan goede doelen? Die zijn mogelijk aftrekbaar in je aangifte.
- Hoge zorgkosten? Specifieke zorgkosten kunnen aftrekbaar zijn.
- Hypotheek? De hypotheekrente is aftrekbaar voor je koopwoning.