Inkomstenbelasting: box 1, 2 en 3 uitgelegd
Inkomstenbelasting is de belasting die je betaalt over je inkomen. Nederland verdeelt je inkomen in drie categorieën, de zogenaamde boxen. Elke box heeft eigen regels en tarieven.
Wat is inkomstenbelasting?
Iedereen die in Nederland woont of werkt, betaalt inkomstenbelasting. De Belastingdienst berekent hoeveel je moet betalen op basis van je aangifte. Je inkomen wordt verdeeld over drie boxen:
- Box 1 — inkomen uit werk en woning (salaris, uitkering, pensioen)
- Box 2 — inkomen uit aanmerkelijk belang (aandelen in een eigen bv)
- Box 3 — inkomen uit sparen en beleggen (vermogen boven het vrijgestelde bedrag)
De meeste mensen hebben alleen te maken met box 1. Dat is waar je salaris, uitkering of pensioen onder valt.
Box 1: inkomen uit werk en woning
In box 1 valt het inkomen dat de meeste mensen verdienen. Je betaalt belasting over het totaal van je inkomsten uit werk en woning, na aftrek van eventuele aftrekposten.
Wat valt er onder box 1?
- Salaris uit loondienst
- Uitkeringen (WW, WIA, bijstand)
- Pensioen en AOW
- Winst uit een eigen onderneming
- Resultaat uit overige werkzaamheden
- Eigenwoningforfait (min hypotheekrenteaftrek)
Box 1 kent een progressief tarief: over het eerste deel van je inkomen betaal je een lager percentage dan over het deel daarboven. De exacte grenzen en tarieven veranderen elk jaar. Bekijk de belastingschijven per jaar voor de actuele tarieven.
Box 2: inkomen uit aanmerkelijk belang
Box 2 geldt alleen voor mensen die minstens 5% van de aandelen in een bv of nv bezitten. Dat heet een aanmerkelijk belang. De meeste werknemers hebben hier niet mee te maken.
Over het inkomen uit een aanmerkelijk belang betaal je een vast belastingtarief. Dit gaat over dividend dat je uit de bv ontvangt en winst bij verkoop van de aandelen.
Box 3: inkomen uit sparen en beleggen
In box 3 betaal je belasting over je vermogen. Dat gaat niet over het geld dat je daadwerkelijk verdient met je spaargeld of beleggingen. De Belastingdienst gaat uit van een verondersteld rendement op je vermogen en berekent daar belasting over.
Wat valt er onder box 3?
- Spaargeld
- Beleggingen (aandelen, obligaties, fondsen)
- Een tweede woning
- Overige bezittingen (crypto, vorderingen)
- Schulden die niet in box 1 vallen (worden afgetrokken)
Je hoeft niet over je hele vermogen belasting te betalen. Er geldt een heffingsvrij vermogen. In 2025 is dat € 57.684 per persoon. Alleen het vermogen daarboven wordt belast.
Wisselend inkomen? Check middeling
Door het progressieve tarief in box 1 betaal je bij een wisselend inkomen in totaal meer belasting dan iemand die elk jaar hetzelfde verdient. Via middeling kun je daar een deel van terugkrijgen.
De middelingsregeling is afgeschaft, maar je kunt nog een verzoek indienen over het tijdvak 2022‑2023‑2024. Bereken gratis of je in aanmerking komt.