Ga naar inhoud

Huis kopen en belasting: dit verandert er

Hypotheekrenteaftrek, eigenwoningforfait, overdrachtsbelasting en box 3 op een rij. Met een snelle berekening voor jouw situatie.

7 min

Wat verandert er als je een huis koopt?

Een koopwoning heeft vier grote gevolgen voor je belasting. Twee daarvan zijn voordelig: de hypotheekrenteaftrek en box 3. Het eigenwoningforfait is een bijtelling en de overdrachtsbelasting een eenmalige kostenpost. Hieronder leggen we elk onderdeel uit met concrete bedragen.

Hypotheekrenteaftrek

De rente die je betaalt over je hypotheek mag je aftrekken van je belastbaar inkomen. Dat verlaagt je belasting. Hoeveel je terugkrijgt, hangt af van je tarief over je laatst verdiende euro's.

Het tarief van de aftrek is in 2026 maximaal 37,56%. Verdien je meer dan € 78.426? Dan betaal je over je laatst verdiende euro's 49,5% belasting. Toch is het tarief van de aftrek ook dan 37,56%. Ligt je inkomen tussen € 29.736 en € 78.426? Dan krijg je ook meer algemene heffingskorting.

Naast de hypotheekrente kun je ook eenmalige kosten aftrekken, zoals advies- en bemiddelingskosten, notariskosten voor de hypotheekakte, en de taxatiekosten. Overdrachtsbelasting en notariskosten voor de koopakte zijn niet aftrekbaar.

Meer weten? Lees alles over hypotheekrenteaftrek.

Eigenwoningforfait

Tegenover de hypotheekrenteaftrek staat het eigenwoningforfait. Dit is een bijtelling op je inkomen op basis van de WOZ-waarde van je woning. Je betaalt dus belasting over een fictief inkomen uit je huis.

In 2026 is het eigenwoningforfait 0,35% van de WOZ-waarde voor woningen van € 75.000 tot € 1.350.000. Daarboven betaal je € 4.725 plus 2,35% over het deel boven € 1.350.000. Bij een woning met een WOZ-waarde van € 350.000 is dat € 1.225 per jaar. Dat bedrag tel je op bij je inkomen. Je hypotheekrente trek je ervan af.

Betaal je weinig of geen hypotheekrente, zodat het forfait hoger is dan je rente? Dan krijg je een extra aftrek (Wet Hillen). In 2026 is dat 71,867% van het verschil. Die aftrek wordt elk jaar kleiner en verdwijnt op 1 januari 2041.

Meer weten? Lees alles over het eigenwoningforfait.

Overdrachtsbelasting

Bij de aankoop van een bestaand huis betaal je eenmalig overdrachtsbelasting. Voor woningen waar je zelf gaat wonen is dat 2% van de koopsom. Bij een huis van € 350.000 is dat € 7.000.

Koop je een woning als belegging (niet om zelf in te wonen)? Dan betaal je 8% overdrachtsbelasting (2026; in 2025 was dit nog 10,4%). Bij nieuwbouw betaal je geen overdrachtsbelasting maar wel btw (21%), die al in de koopsom zit. Reken jouw situatie door met de overdrachtsbelasting-calculator.

Box 3 en je koopwoning

Je eigen woning valt niet in box 3 maar in box 1. Dat betekent dat je geen vermogensbelasting betaalt over de waarde van je huis. Je hypotheekschuld op je eigen woning telt ook niet mee als schuld in box 3.

Het praktische gevolg: als je spaargeld gebruikt als eigen inbreng voor je huis, verlaag je je box 3-vermogen. Heb je € 100.000 spaargeld en geen fiscale partner? Dan betaal je daar in 2026 ongeveer € 187 belasting over. Dat rekent met het voorlopige percentage voor banktegoeden van 1,28%. Na de huisaankoop zit dat geld in je woning en betaal je er geen box 3-belasting meer over.

Meer weten? Lees alles over vermogensbelasting (box 3).

Bereken jouw situatie

Vul je hypotheekgegevens en inkomen in voor een snelle indicatie.

Wat verandert er voor jou?

Het totale bedrag aan rente dat je per jaar betaalt, in hele euro's. Geen rente? Vul 0 in.

€

Staat op je WOZ-beschikking van de gemeente

€

Geen inkomen? Vul 0 in.

€

Wanneer regel je wat?

1
Bij de aankoop

Overdrachtsbelasting betalen

De notaris regelt dit bij de overdracht. Je betaalt 2% van de koopsom (of 0% als je de startersvrijstelling krijgt).

2
Bij de eerste aangifte

Hypotheekrenteaftrek opgeven

Vul je hypotheekrente, WOZ-waarde en eventuele aftrekbare kosten in bij je aangifte inkomstenbelasting.

Bereken je hypotheekrenteaftrek
3
Elk jaar (januari)

WOZ-beschikking controleren

De gemeente stuurt elk jaar een nieuwe WOZ-waarde. Deze bepaalt je eigenwoningforfait. Is de waarde te hoog? Dan kun je bezwaar maken.

4
Bij de aangifte

Vermogensbelasting herberekenen

Je spaargeld dat in je huis zit, telt niet meer mee voor box 3. Dat kan schelen.

Bereken je vermogensbelasting
5
Bij wijzigingen

Toeslagen controleren

Huurtoeslag stopt als je niet meer huurt. Verandert je situatie door de aankoop? Geef dat door via Mijn toeslagen.

Reken het uit voor jouw situatie

Hypotheekrenteaftrek berekenen

Bereken precies hoeveel hypotheekrenteaftrek je krijgt, inclusief eigenwoningforfait en partnerverdeling.

  • Inclusief eigenwoningforfait en Hillen-correctie
  • Optionele partnerverdeling
  • PDF downloaden
Bereken je aftrek

Vermogensbelasting berekenen

Check hoeveel vermogensbelasting je betaalt over spaargeld en beleggingen in box 3.

  • Banktegoeden, beleggingen en schulden
  • Groene beleggingen vrijstelling
  • PDF downloaden
Bereken box 3
Kan ik de hypotheekrenteaftrek verdelen met mijn partner?
Ja, als jullie fiscale partners zijn, mogen jullie de hypotheekrente en het eigenwoningforfait verdelen. Dat kan honderden euro's per jaar schelen. Het tarief van de aftrek is voor iedereen maximaal 37,56% (zie Hypotheekrenteaftrek hierboven). Maar heeft een van jullie een middeninkomen? Dan krijgt die partner door de aftrek vaak ook meer algemene heffingskorting. Heeft een van jullie weinig inkomen? Zet de aftrek dan bij de andere partner, want bij weinig inkomen gaat een deel van de aftrek verloren. Onze hypotheekrenteaftrek-calculator rekent de beste verdeling voor je uit.
Wat als ik mijn huis verkoop en een nieuw huis koop?
Verkoop je je huis met overwaarde? Dan geldt de bijleenregeling. Stop je die overwaarde niet in je nieuwe huis, maar leen je dat bedrag? Dan krijg je over dat deel van de nieuwe lening geen hypotheekrenteaftrek. Voorbeeld: je hebt € 40.000 overwaarde en koopt een huis van € 200.000. Dan is de rente aftrekbaar over maximaal € 160.000, plus je aankoopkosten. Die overwaarde (eigenwoningreserve) telt 3 jaar mee. De overdrachtsbelasting betaal je opnieuw over het nieuwe huis.
Hoe lang mag ik hypotheekrente aftrekken?
Maximaal 30 jaar vanaf het moment dat je de hypotheek afsluit. Heb je de lening vanaf 1 januari 2013 afgesloten? Dan moet je die in maximaal 30 jaar minstens annuïtair of lineair aflossen om recht te houden op aftrek. Een aflossingsvrije hypotheek die je vanaf 1 januari 2013 afsluit, geeft dus geen recht op aftrek.
Krijg ik startersvrijstelling voor de overdrachtsbelasting?
Als je meerderjarig en jonger dan 35 bent, zelf in het huis gaat wonen en de woning (inclusief bijvoorbeeld garage of tuin) niet meer waard is dan € 555.000 (2026), dan betaal je 0% overdrachtsbelasting. Koop je samen? Dan telt de waarde van de hele woning, niet alleen jouw deel. Elke koper die aan de voorwaarden voldoet, krijgt de vrijstelling over zijn eigen deel. Is je partner 35 of ouder? Dan geldt de vrijstelling niet voor het deel van je partner. Je kunt deze vrijstelling maar een keer gebruiken. Wil je hem bewaren voor een volgende woning? Dan kun je ook kiezen voor 2%.
Telt mijn koopwoning mee voor box 3?
Nee, je eigen woning valt in box 1 (eigenwoningforfait). Alleen een tweede woning of vakantiehuisje valt in box 3. Je hypotheekschuld op je eigen woning telt ook niet mee als schuld in box 3.

Ken je iemand voor wie dit ook handig is?