Box 3: welke bezittingen en schulden tellen mee?
In box 3 betaal je belasting over je vermogen. Maar niet alles wat je bezit telt mee. Je eigen woning, je auto en je inboedel vallen er bijvoorbeeld buiten. Op deze pagina lees je precies welke bezittingen en schulden de Belastingdienst meetelt, en welke niet.
De drie vermogenscategorieën
Sinds 2023 verdeelt de Belastingdienst je vermogen in drie categorieën. Elke categorie heeft een eigen forfaitair rendement. Dat is een fictief rendement waarmee de Belastingdienst rekent, ongeacht hoeveel je werkelijk hebt verdiend.
- Banktegoeden – spaargeld, betaalrekeningen en deposito's. Laag forfaitair rendement (1,28% in 2026, voorlopig).
- Overige beleggingen – aandelen, crypto, vastgoed, vorderingen en meer. Hoger forfaitair rendement (6,00% in 2026).
- Schulden – het deel boven de drempel verlaagt je rendement (2,70% in 2026, voorlopig).
De percentages voor banktegoeden en schulden over 2026 zijn voorlopig. Ze worden begin 2027 definitief vastgesteld.
Deze verdeling komt uit de Overbruggingswet box 3, die geldt tot het nieuwe stelsel op basis van werkelijk rendement ingaat. Volgens de Belastingdienst is dat waarschijnlijk per 2028, maar dat is nog onzeker. Hoe meer van je vermogen in banktegoeden zit, hoe lager je belasting uitvalt.
Wat valt onder banktegoeden?
Banktegoeden zijn alle bedragen die je op een bankrekening hebt staan. De Belastingdienst kijkt naar de waarde op 1 januari van het belastingjaar (de peildatum).
| Bezitting | Telt mee? |
|---|---|
| Betaalrekeningen | Ja |
| Spaarrekeningen | Ja |
| Termijndeposito’s | Ja |
| Buitenlandse bankrekeningen | Ja |
| Contant geld boven € 672 (2026; € 1.344 met fiscaal partner) | Ja |
Wat valt onder overige beleggingen?
Alles wat geen banktegoed en geen schuld is, valt onder “overige beleggingen”. Dit is de categorie met het hoogste forfaitaire rendement. Je geeft de waarde op per 1 januari.
| Bezitting | Waardering |
|---|---|
| Aandelen (ook buitenlandse) | Beurswaarde op 1 januari |
| Obligaties | Beurswaarde op 1 januari |
| Beleggingsfondsen / ETF’s | Beurswaarde op 1 januari |
| Cryptocurrency | Marktwaarde op 1 januari |
| Tweede woning | WOZ-waarde |
| Verhuurde woning | WOZ-waarde × leegwaarderatio |
| Vorderingen op derden | Nominale waarde |
| Kunst en antiek (als belegging) | Taxatiewaarde |
| Onverdeelde erfenissen | Waarde van jouw aandeel |
| Lijfrenten (niet in box 1) | Waarde op 1 januari |
Heb je een verhuurde woning? Dan mag je de WOZ-waarde verlagen met de leegwaarderatio. Dat is een korting op de WOZ-waarde, omdat er een huurder in de woning zit. Hoe lager de huur ten opzichte van de WOZ-waarde, hoe lager de waarde die je opgeeft. Bij een tijdelijk huurcontract (vanaf 2023) geldt de leegwaarderatio niet: je geeft dan de volle WOZ-waarde op. Verhuur je aan familie of een eigen bv tegen een lagere huur dan gebruikelijk? Dan geldt 100% van de WOZ-waarde.
Bekijk de leegwaarderatio-tabel
De leegwaarderatio hangt af van de verhouding tussen de jaarhuur en de WOZ-waarde van de woning. Deze tabel geldt voor 2023 tot en met 2026 en alleen bij een huurder met huurbescherming.
| Jaarhuur / WOZ-waarde | Leegwaarderatio |
|---|---|
| Meer dan 0% tot en met 1% | 73% |
| Meer dan 1% tot en met 2% | 79% |
| Meer dan 2% tot en met 3% | 84% |
| Meer dan 3% tot en met 4% | 90% |
| Meer dan 4% tot en met 5% | 95% |
| Meer dan 5% | 100% |
Voorbeeld: de WOZ-waarde is € 300.000, de jaarhuur is € 7.200 (2,4%). De leegwaarderatio is 84%. Je geeft € 300.000 × 84% = € 252.000 op als waarde in box 3.
Welke schulden tellen mee?
Schulden verlagen je vermogen in box 3. Hoe meer schulden je hebt, hoe minder belasting je betaalt. Je geeft de schulden op die je had op 1 januari van het belastingjaar.
Er geldt een drempel: in 2026 is dat € 3.800 per persoon. Alleen het deel boven de drempel telt mee. Had je het hele jaar een fiscaal partner? Dan is de drempel samen € 7.600.
| Schuld | Telt mee? |
|---|---|
| Persoonlijke leningen | Ja |
| Doorlopend krediet | Ja |
| Schulden aan familie of vrienden | Ja, maar niet aan je partner of je minderjarige kind |
| Roodstand op bankrekening | Ja |
| Toeslagen die je moet terugbetalen | Ja |
| Erfbelasting die je nog moet betalen | Ja |
| Studieschuld (DUO) | Ja, tenzij die nog een gift kan worden |
| Nederlandse belastingschulden (zoals inkomstenbelasting) | Nee (soms geldt een uitzondering) |
| Hypotheek tweede woning | Ja |
| Deel hypotheek niet voor eigen woning (bijvoorbeeld voor een auto) | Ja |
| Schuld voor je eigen woning (eigenwoningschuld) | Nee (box 1) |
Wat valt niet in box 3?
Een aantal vermogensonderdelen valt buiten box 3. Ze worden niet belast in box 3 of ze worden in een andere box belast.
| Vermogensonderdeel | Reden |
|---|---|
| Eigen woning + eigenwoningschuld | Valt onder box 1 (eigenwoningforfait) |
| Ondernemingsvermogen | Valt onder box 1 (winst uit onderneming) |
| Aanmerkelijk belang (≥5% aandelen BV) | Valt onder box 2 |
| Auto, motor, caravan | Vrijgesteld (eigen gebruik) |
| Inboedel | Vrijgesteld |
| Kunst (voor eigen plezier) | Vrijgesteld (geen belegging) |
| Pensioenaanspraken | Vrijgesteld |
| Lijfrentepolissen (box 1) | Valt onder box 1 |
| Contant geld tot € 672 per persoon (2026) | Vrijgesteld |
Eigen woning
Je eigen woning (hoofdverblijf) valt altijd onder box 1, net als de schuld voor die woning (eigenwoningschuld). De hypotheekrente is aftrekbaar in box 1 en je betaalt eigenwoningforfait. Heb je een deel van je hypotheek voor iets anders gebruikt, zoals een auto? Dan telt dat deel als schuld in box 3. Een tweede woning valt ook in box 3.
Kunst: belegging of eigen gebruik?
Hangt het schilderij bij je thuis aan de muur? Dan is het voor eigen gebruik en vrijgesteld. Ligt het in een kluis als investering? Dan is het een belegging en telt het mee in box 3. De Belastingdienst kijkt naar het doel waarvoor je het bezit.
Veelgemaakte fouten
Bij het opgeven van bezittingen en schulden in box 3 gaat het regelmatig mis. Dit zijn de meest voorkomende fouten:
1. Eigenwoningschuld als box 3-schuld opvoeren
De schuld voor je eigen woning hoort in box 1, niet in box 3. Een hypotheek op een tweede woning of beleggingspand is wel een box 3-schuld. Dat geldt ook voor het deel van je hypotheek dat je voor iets anders gebruikte, zoals een auto.
2. Crypto vergeten op te geven
Cryptocurrency valt onder overige beleggingen. Veel mensen vergeten hun crypto op te geven of weten niet dat het meetelt. De Belastingdienst kan dit controleren via buitenlandse exchanges die gegevens delen.
3. Verkeerde peildatum gebruiken
De peildatum is altijd 1 januari van het belastingjaar. Niet 31 december, niet het gemiddelde over het jaar. Doe je aangifte over 2026? Dan tel je alles op 1 januari 2026.
4. Auto meetellen
Je auto, motor of caravan hoef je niet op te geven in box 3. Deze zijn vrijgesteld als ze voor eigen gebruik zijn. Hetzelfde geldt voor je inboedel.
5. Schuldendrempel vergeten
Schulden onder de drempel (€ 3.800 in 2026) tellen niet mee. Alleen het deel daarboven verlaagt je box 3 vermogen. Had je het hele jaar een fiscaal partner? Dan is de drempel samen € 7.600.
6. Studieschuld vergeten
Je studieschuld bij DUO telt mee als schuld in box 3. Laat je hem weg, dan betaal je mogelijk te veel belasting. Alleen een studieschuld die nog een gift kan worden, telt niet mee.
Bereken je vermogensbelasting
Wil je weten hoeveel belasting je betaalt over je bezittingen en schulden? Gebruik onze gratis rekentool. Vul je spaargeld, beleggingen en schulden in en je ziet direct het resultaat.
Gratis, zonder account, klaar in 30 seconden
Meer over vermogensbelasting
- Rekenvoorbeeld box 3 – stap voor stap door de berekening
- Verdelen met je partner – samen krijg je twee keer de vrijstelling
- Vrijstelling en drempels – heffingsvrij vermogen en groene beleggingen
- Vermogensbelasting overzicht – alles over box 3 op een rij
Verder lezen
Box 3 vrijstelling en drempels
Het heffingsvrij vermogen, de schuldendrempel en groene vrijstelling
CheckTegenbewijsregeling box 3
Was je werkelijke rendement lager dan het vaste rendement? Zo betaal je minder belasting
UitlegErfbelasting: tarieven en regels
Hoeveel erfbelasting betaal je over een erfenis? Vrijstellingen en tarieven
Ken je iemand voor wie dit ook handig is?