Rekenvoorbeeld voorlopige aanslag: 4 situaties uitgerekend
Met een voorlopige aanslag krijg je je belastingteruggaaf elke maand uitbetaald in plaats van pas na je aangifte. Bij een inkomen van € 55.000, € 9.000 hypotheekrente en een WOZ-waarde van € 350.000 is dat in 2026 € 3.417 per jaar, oftewel € 285 per maand. In vier uitgewerkte voorbeelden zie je precies hoe dat bedrag tot stand komt: van de starter met een koopwoning tot het hoge inkomen waar de tariefsaanpassing gaat knijpen.
1. Starter met koopwoning: € 285 per maand
Stel: Jasper is 28, verdient € 55.000 bruto per jaar en kocht vorig jaar zijn eerste woning. Hij betaalt € 9.000 hypotheekrente per jaar en de WOZ-waarde van zijn woning is € 350.000. Andere aftrekposten heeft hij niet.
Eerst bepaal je zijn aftrek. Van de rente gaat het eigenwoningforfait af: een bedrag dat de Belastingdienst bij je inkomen optelt omdat je in een eigen woning woont. In 2026 is dat 0,35% van de WOZ-waarde.
Die € 7.775 haal je van zijn inkomen af. Dat levert twee dingen op: minder belasting via de schijven, en een hogere algemene heffingskorting. Die korting bouwt namelijk af naarmate je meer verdient, dus een lager inkomen betekent meer korting.
Jasper krijgt dus € 285 per maand op zijn rekening in plaats van € 3.417 in één keer, ruim een jaar later. Voor een starter met een krappe begroting scheelt dat elke maand.
2. Koopwoning plus giften en zorgkosten: € 433 per maand
Stel: Karin verdient € 72.000 en heeft een woning met een WOZ-waarde van € 480.000. Ze betaalt € 11.000 hypotheekrente. Daarnaast heeft ze € 2.500 aan aftrekbare giften en specifieke zorgkosten.
De € 2.500 aan giften en zorgkosten levert Karin ongeveer € 1.100 extra op, zo'n € 92 per maand. Zulke posten worden vaak vergeten in de voorlopige aanslag, terwijl ze wel meetellen. Weet je niet zeker welke aftrekposten voor jou gelden? Doe eerst de gratis aftrekpostencheck.
3. Huurwoning met alimentatie en giften: € 220 per maand
Een voorlopige aanslag is niet alleen iets voor huiseigenaren. Stel: Ruben huurt, verdient € 45.000 en betaalt € 4.500 partneralimentatie per jaar. Daarnaast geeft hij € 1.500 aan goede doelen met een ANBI-status.
Ruben krijgt € 220 per maand terug zonder dat hij een eigen woning heeft. Betaal je alimentatie of geef je structureel aan een goed doel, dan is een voorlopige aanslag vaak de moeite waard.
4. Hoog inkomen: de tariefsaanpassing kost € 1.442
Stel: Ingrid verdient € 95.000, betaalt € 14.000 hypotheekrente en haar woning heeft een WOZ-waarde van € 550.000. Haar aftrek is € 12.075 (rente min een forfait van € 1.925).
Over het deel van haar inkomen boven € 78.426 betaalt Ingrid 49,5% belasting. Toch mag ze haar aftrekposten maar tegen maximaal 37,56% verrekenen. Dat verschil heet de tariefsaanpassing.
Ingrid krijgt geen extra algemene heffingskorting. Die korting is in 2026 al nul vanaf een inkomen van € 78.426, en ook na haar aftrek blijft ze daarboven. Bij een hoog inkomen is de teruggaaf dus vooral schijfvoordeel, en niet meer dan 37,56% van je aftrek.
Zo bepaal je je eigen bedrag
De rekenwijze is in alle vier de voorbeelden hetzelfde. Je telt je aftrekposten bij elkaar op, rekent uit hoeveel belasting je daardoor minder betaalt en deelt dat door twaalf. Drie dingen bepalen hoe hoog je bedrag uitvalt:
- Je aftrekposten. Bij een eigen woning is dat de hypotheekrente min het eigenwoningforfait. Daar komen giften, specifieke zorgkosten en betaalde partneralimentatie bij.
- Je belastingtarief. In 2026 verreken je aftrek tegen maximaal 37,56%. Verdien je meer dan € 78.426, dan levert je aftrek dus niet 49,5% op.
- Je heffingskorting. Ligt je inkomen tussen € 29.736 en € 78.426, dan krijg je er nog 6,398% van je aftrek bij, doordat de algemene heffingskorting minder wordt afgebouwd.
| Situatie | Aftrek | Per maand |
|---|---|---|
| Starter, inkomen € 55.000 | € 7.775 | € 285 |
| Koopwoning en extra aftrek, € 72.000 | € 11.820 | € 433 |
| Huurwoning, inkomen € 45.000 | € 6.000 | € 220 |
| Hoog inkomen, € 95.000 | € 12.075 | € 378 |
Vraag je de voorlopige aanslag pas halverwege het jaar aan? Dan verdeelt de Belastingdienst het jaarbedrag over de resterende maanden. Je loopt dus niets mis, je maandbedrag is alleen even hoger.
Veelgestelde vragen over deze berekening
Hoeveel krijg ik per maand terug bij € 9.000 hypotheekrente?
Bij een inkomen van € 55.000, € 9.000 hypotheekrente en een WOZ-waarde van € 350.000 is de teruggaaf via de voorlopige aanslag in 2026 € 3.417 per jaar, oftewel € 285 per maand. Verdien je meer of heb je meer aftrekposten, dan valt het bedrag hoger uit. Reken je eigen situatie door met de voorlopige aanslag calculator.
Waarom is mijn teruggaaf hoger dan mijn aftrek keer het belastingtarief?
Omdat je aftrekposten ook je algemene heffingskorting verhogen. Die korting bouwt in 2026 af met 6,398% van elk inkomen boven € 29.736. Verlaag je je inkomen met aftrek, dan wordt die afbouw kleiner en houd je meer korting over. Samen met het schijfvoordeel van 37,56% levert elke euro aftrek in dat inkomensgebied bijna 44 cent op. Bij € 7.775 aftrek is dat € 2.920 schijfvoordeel plus € 497 extra heffingskorting.
Waarom levert aftrek bij een hoog inkomen minder op?
Door de tariefsaanpassing. Je mag je aftrekposten in 2026 maximaal tegen 37,56% verrekenen, ook als je inkomen boven € 78.426 ligt en je daar 49,5% belasting over betaalt. Bij € 12.075 aftrek scheelt dat € 1.442: je voordeel gaat van € 5.977 naar € 4.535 per jaar. De beperking geldt voor de hypotheekrenteaftrek en voor giften, zorgkosten en partneralimentatie.
Wat als mijn hypotheekrente lager is dan het eigenwoningforfait?
Dan heb je geen aftrek eigen woning en levert je woning geen teruggaaf op. De regeling-Hillen zorgt er wel voor dat je maar een klein deel bijtelt: in 2026 is dat 28,13% van het verschil. Bij een WOZ-waarde van € 400.000 (forfait € 1.400) en € 800 rente telt de Belastingdienst zo € 169 bij je inkomen op. Heb je daarnaast giften of zorgkosten, dan kun je daarvoor wel een voorlopige aanslag aanvragen.
Meer vragen? Bekijk de veelgestelde vragen over de voorlopige aanslag.
Zelf berekenen
Elke situatie is anders: je inkomen, je hypotheekrente en je overige aftrekposten bepalen samen je maandbedrag. Met de calculator zie je in een minuut wat jij per maand kunt terugkrijgen, inclusief het eigenwoningforfait en de tariefsaanpassing.
Ken je iemand voor wie dit ook handig is?