Ga naar inhoud

Trouwen of samenwonen: dit verandert er voor je belasting

Trouwen maakt je automatisch fiscaal partner, samenwonen niet vanzelf. Als fiscale partners mogen jullie aftrekposten verdelen. Dat kan geld opleveren, maar je toeslagen kunnen omlaag gaan.

6 min

Wat verandert er als je gaat trouwen of samenwonen?

Voor de belasting draait alles om één vraag: worden jullie fiscaal partner? Zo ja, dan mogen jullie aftrekposten en vermogen vrij verdelen in de aangifte. Dat levert vaak geld op. Tegelijk worden jullie dan meestal ook toeslagpartners, en dat kan juist geld kosten: jullie inkomens tellen dan samen voor de toeslagen.

Trouwen en een geregistreerd partnerschap regelen dit automatisch. Bij samenwonen hangt het af van jullie situatie.

Wanneer ben je fiscaal partner?

Ben je getrouwd of heb je een geregistreerd partnerschap? Dan ben je automatisch fiscaal partner, vanaf de dag van het huwelijk of partnerschap.

Woon je ongehuwd samen? Dan ben je fiscaal partner als jullie allebei op hetzelfde adres staan ingeschreven én aan minimaal één extra voorwaarde voldoen. Bijvoorbeeld een notarieel samenlevingscontract, samen een kind, of samen eigenaar zijn van de woning waarin jullie wonen. Alleen samenwonen is niet genoeg.

Meer weten? Lees alle voorwaarden voor fiscaal partnerschap.

Wat levert fiscaal partnerschap op?

Fiscale partners mogen onder meer verdelen: de eigen woning, de persoonsgebonden aftrek (zoals giften, zorgkosten en betaalde partneralimentatie) en het vermogen in box 3. Door slim te verdelen, betalen jullie samen soms minder belasting.

De meeste aftrekposten zijn in 2026 maximaal 37,56% waard, ook in de hoogste schijf. Verdelen loont daarom vooral als een van jullie weinig belasting betaalt. Zet de aftrek dan niet bij die partner, want bij weinig inkomen gaat een deel van de aftrek verloren. Zet hem bij de partner bij wie hij het meeste oplevert. Dat is vaak de partner met een inkomen tussen € 29.736 en € 78.426: daar levert de aftrek ook meer algemene heffingskorting op.

Ook in box 3 kan verdelen helpen. Iedereen heeft een heffingsvrij vermogen van € 59.357 (2026). Als fiscale partners mogen jullie het vermogen verdelen. Staat het spaargeld vooral op naam van een van jullie? Dan kunnen jullie samen € 118.714 vrijgesteld houden.

Getrouwd of geregistreerd partner? Dan krijg je bij een overlijden de partnervrijstelling voor de erfbelasting (€ 828.035 in 2026). Woon je ongehuwd samen? Dan geldt die vrijstelling alleen als jullie in de 6 maanden voor het overlijden een notarieel samenlevingscontract met zorgplicht hadden en op hetzelfde adres stonden ingeschreven. Of als jullie minstens 5 jaar op hetzelfde adres stonden ingeschreven. Fiscaal partner zijn is daarvoor niet genoeg. Lees de voorwaarden bij de Belastingdienst.

Let op: je toeslagen kunnen omlaag gaan

Word je toeslagpartner, dan telt het inkomen van jullie allebei mee voor het toetsingsinkomen. Kreeg je als alleenstaande zorgtoeslag of huurtoeslag, dan kan die lager uitvallen of vervallen zodra jullie samenwonen.

Geef de wijziging direct door via toeslagen.nl. Doe je dat niet, dan moet je later terugbetalen.

Bereken jullie voordeel

Vul jullie inkomens en aftrekposten in voor een snelle indicatie van wat slim verdelen oplevert.

Wat levert slim verdelen jullie op?

Vul 0 in als je zelf geen inkomen hebt

€

Vul 0 in als je partner geen inkomen heeft

€

Hypotheekrente min eigenwoningforfait, plus het deel van giften en zorgkosten dat boven de drempel uitkomt

€

Wanneer regel je wat?

1
Voordat je gaat samenwonen

Check de gevolgen voor je toeslagen

Zodra jullie toeslagpartners zijn, tellen jullie inkomens samen. Krijg je nu zorgtoeslag of huurtoeslag? Check of dat zo blijft, zodat je niet hoeft terug te betalen.

Doe de toeslagencheck
2
Bij inschrijving op hetzelfde adres

Check of je fiscaal partner wordt

Trouwen of een geregistreerd partnerschap maakt je automatisch fiscaal partner. Woon je ongehuwd samen, dan gelden er extra voorwaarden, zoals een notarieel samenlevingscontract of een gezamenlijke koopwoning.

Lees de voorwaarden
3
Als je wilt, bij de notaris

Overweeg een samenlevingscontract

Voor samenwoners is een notarieel samenlevingscontract vaak de snelste route naar fiscaal partnerschap. Het regelt ook praktische zaken, zoals wie wat bezit.

4
Bij de eerste aangifte als partners

Verdeel jullie aftrekposten slim

Fiscale partners mogen aftrekposten en vermogen vrij verdelen. Verdienen jullie heel verschillend? Dan kan een slimme verdeling meer opleveren dan 50/50.

Bereken de optimale verdeling
5
Elk jaar

Geef wijzigingen door voor je toeslagen

Verandert jullie inkomen? Geef het door via toeslagen.nl. Zo voorkom je dat je toeslagen moet terugbetalen.

Lees hoe je terugbetalen voorkomt

Reken het uit voor jullie situatie

Verdeel jullie aftrekposten slim

Bereken de optimale verdeling van aftrekposten en vermogen tussen jullie twee.

  • Vergelijkt alle verdelingen
  • Je gegevens worden niet bewaard
  • Klaar in 2 minuten
Start de verdeeltool

Doe de toeslagencheck

Check wat samenwonen betekent voor je zorgtoeslag, huurtoeslag en kindgebonden budget.

  • Alle toeslagen in 2 minuten
  • Met jullie gezamenlijke inkomen
  • PDF downloaden
Start de toeslagencheck
Word ik automatisch fiscaal partner als ik ga samenwonen?
Nee. Alleen samenwonen is niet genoeg. Je wordt fiscaal partner als jullie op hetzelfde adres staan ingeschreven en er ook een extra situatie geldt. Bijvoorbeeld: een notarieel samenlevingscontract, samen een kind, een erkend kind van de ander, aangemeld als pensioenpartners, samen eigenaar van jullie woning, een minderjarig kind van een van jullie op hetzelfde adres, of jullie waren het jaar ervoor al fiscale partners. De volledige lijst staat bij de Belastingdienst. Trouwen of een geregistreerd partnerschap maakt je wél automatisch fiscaal partner.
Wat levert fiscaal partnerschap op?
Fiscale partners mogen aftrekposten en vermogen vrij verdelen in de aangifte. Verdelen loont vooral als een van jullie weinig belasting betaalt. Zet de aftrek dan bij de andere partner. Hoe dat werkt, lees je hierboven bij 'Wat levert fiscaal partnerschap op?'. Ook in box 3 kan verdelen helpen. Iedereen heeft een heffingsvrij vermogen van € 59.357 (2026). Staat het spaargeld vooral op naam van een van jullie? Dan kunnen jullie als fiscale partners samen € 118.714 vrijgesteld houden. Let op: fiscaal partner zijn geeft je niet vanzelf de partnervrijstelling voor de erfbelasting.
Gaan mijn toeslagen omlaag als ik ga samenwonen?
Dat kan. Zodra jullie toeslagpartners zijn, telt het inkomen van jullie allebei mee voor het toetsingsinkomen. Daardoor kan je zorgtoeslag, huurtoeslag of kindgebonden budget lager uitvallen of vervallen. Check het vooraf met de toeslagencheck en geef de wijziging direct door via toeslagen.nl.
Moeten we samen aangifte doen als fiscale partners?
Het hoeft niet, maar het mag en is vaak handig. Jullie kunnen de gezamenlijke aftrekposten dan direct slim verdelen. Doe je apart aangifte, dan moeten de verdeelde bedragen bij jullie allebei hetzelfde zijn ingevuld.
We waren maar een deel van het jaar fiscaal partner. Wat nu?
Ben je in de loop van het jaar fiscaal partner geworden, bijvoorbeeld door te trouwen of een samenlevingscontract? Dan mag je bij de aangifte samen kiezen om voor het hele kalenderjaar als fiscale partners te worden beschouwd. Dat is vaak voordelig, omdat je dan alle aftrekposten vrij mag verdelen.

Ken je iemand voor wie dit ook handig is?