Box 3 vanaf 2028: werkelijk rendement uitgesteld
Het box 3-stelsel staat al jaren ter discussie. Het Kerstarrest van de Hoge Raad in 2021 dwong de overheid tot verandering. Sindsdien geldt een tijdelijke Overbruggingswet en werkt de overheid aan een nieuw stelsel op basis van werkelijk rendement. Dat nieuwe stelsel zou op 1 januari 2028 ingaan, maar het wetsvoorstel ligt sinds juni 2026 stil in de Eerste Kamer. Op Prinsjesdag 2026 schoof het kabinet een besluit door naar het voorjaar van 2027. Op deze pagina lees je wat er nu geldt, wat er kan veranderen en wat dat voor jou betekent.
Waarom verandert box 3?
Tot 2017 betaalde iedereen in box 3 belasting over een vast fictief rendement van 4%, ongeacht hoeveel je werkelijk verdiende. Met spaarrentes van minder dan 1% betaalde je feitelijk belasting over geld dat je niet had verdiend.
Na jarenlange kritiek oordeelde de Hoge Raad op 24 december 2021 (het zogenaamde Kerstarrest) dat het oude stelsel in strijd was met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Belasting heffen over een rendement dat je niet hebt behaald, mag niet.
Dat arrest had twee gevolgen. Ten eerste moest de Belastingdienst rechtsherstel bieden aan spaarders die te veel hadden betaald. Ten tweede moest de overheid het box 3-stelsel fundamenteel aanpassen.
De Overbruggingswet (sinds 2023)
Een nieuw stelsel op basis van werkelijk rendement kost jaren om te bouwen. Als tussenoplossing voerde de overheid de Overbruggingswet in, die sinds 2023 van kracht is. Die wet blijft gelden tot er een nieuw stelsel is, dus in elk geval ook in 2027.
De Overbruggingswet werkt nog steeds met forfaitaire (fictieve) percentages, maar maakt onderscheid tussen drie vermogenscategorieën:
- Banktegoeden — laag percentage, gebaseerd op de gemiddelde spaarrente.
- Overige beleggingen — hoger percentage, gebaseerd op het gemiddeld beursrendement.
- Schulden — verlagen je grondslag via een eigen rendementspercentage.
Het grote verschil met het oude stelsel: spaarders betalen nu minder belasting dan beleggers. Voorheen gold voor iedereen hetzelfde percentage.
Box 3 in 2027: dit is al bekend
Het Belastingplan 2027 bevat geen maatregelen voor box 3. Voor 2027 gelden daarom de regels van de Overbruggingswet, met deze cijfers:
- Heffingsvrij vermogen: € 60.098 per persoon, het dubbele met een fiscaal partner (in 2026: € 59.357). Dit is een voorstel uit het Belastingplan 2027 en wordt in december definitief.
- Tarief: 36%, ongewijzigd.
- Fictief rendement overige beleggingen: 6,37% (in 2026: 6,00%). Dit percentage staat al definitief vast. De percentages voor banktegoeden en schulden stelt de Belastingdienst pas na afloop van 2027 definitief vast.
- Groene beleggingen: vrijstelling nog € 200 per persoon, zie verderop.
Je vermogen op 1 januari 2027 bepaalt wat je over 2027 betaalt. Lees alle voorstellen uit het Belastingplan 2027.
Wet werkelijk rendement: uitgesteld
De Wet werkelijk rendement box 3 moet ervoor zorgen dat je belasting betaalt over wat je daadwerkelijk hebt verdiend met je vermogen: rente, dividend, huurinkomsten en waardestijgingen. De Tweede Kamer nam het wetsvoorstel op 12 februari 2026 aan. Daarna liep het vast.
Wat zou er veranderen?
- Je betaalt belasting over je werkelijke rente, dividend en huurinkomsten.
- Waardestijgingen van aandelen worden jaarlijks belast, ook als je niet verkoopt. Juist dit onderdeel is omstreden.
- Verliezen mogen verrekend worden met winsten in andere jaren.
- Banktegoeden worden belast op basis van de werkelijk ontvangen rente.
De oorspronkelijke planning was invoering per 2026. Dat schoof naar 2027 en daarna naar 2028, vooral door de ICT van de Belastingdienst en het rechtsherstel voor eerdere jaren. Nu komt daar de politieke onzekerheid bij. Wij werken deze pagina bij zodra het kabinet een vervolgstap zet.
Wat betekent dit voor jou?
Komt er een stelsel op basis van werkelijk rendement, dan hangt de impact af van je vermogenssamenstelling.
Spaarders
Heb je voornamelijk spaargeld? Dan verandert er waarschijnlijk weinig. Je betaalt nu al belasting op basis van een percentage dat dicht bij de werkelijke spaarrente ligt. Onder een nieuw stelsel betaal je belasting over de rente die je werkelijk ontvangt.
Beleggers
Voor beleggers wordt het ingewikkelder. In goede jaren betaal je meer belasting (over je werkelijke winst), maar in slechte jaren betaal je minder of niets. Je kunt verliezen verrekenen. Of je per saldo meer of minder betaalt, hangt af van je rendement.
Vastgoedbeleggers
Verhuurders van vastgoed worden het meest geraakt als waardestijgingen jaarlijks belast gaan worden. Tegelijk mogen kosten zoals onderhoud en rente waarschijnlijk worden afgetrokken. De exacte regeling is nog niet definitief.
| Situatie | Verwachte impact |
|---|---|
| Vooral spaargeld | Weinig verandering |
| Beleggingen (goed rendement) | Waarschijnlijk meer belasting |
| Beleggingen (slecht rendement) | Minder of geen belasting |
| Verhuurde woningen | Complexer, mogelijk meer belasting |
| Groene beleggingen | Vrijstelling vrijwel weg in 2027, vervalt in 2028 |
Afbouw groene vrijstelling
Groene beleggingen (groensparen, groenfondsen) kennen al jaren een extra vrijstelling in box 3. Die vrijstelling is de afgelopen jaren afgebouwd en verdwijnt per 2028 helemaal. Dat is al geregeld in het Belastingplan 2026 en staat los van de Wet werkelijk rendement.
| Jaar | Vrijstelling p.p. | Heffingskorting |
|---|---|---|
| 2024 | € 71.251 | 0,7% |
| 2025 | € 26.312 | 0,1% |
| 2026 | € 26.715 | 0,1% |
| 2027 | € 200 | Vrijwel niets |
| 2028 | Vervalt | Vervalt |
De verlaging van € 71.251 naar € 26.312 per persoon in 2025 was de eerste grote stap. In 2027 blijft er nog maar € 200 over: de vrijstelling bestaat dan alleen nog op papier, omdat de Belastingdienst het afschaffen niet eerder dan 2028 kon verwerken. Houd hier rekening mee als je overweegt om in groene fondsen te stappen vanwege het belastingvoordeel.
Wat kun je nu al doen?
Hoewel de exacte regels nog niet vaststaan, zijn er een paar dingen die je nu al kunt doen:
1. Ken je huidige situatie
Bereken hoeveel vermogensbelasting je nu betaalt. Dat geeft een referentiepunt voor de toekomst. Gebruik onze gratis calculator.
2. Houd je administratie bij
Onder een nieuw stelsel moet je je werkelijke rendementen kunnen aantonen. Ook nu al heb je die gegevens nodig als je gebruik wilt maken van de tegenbewijsregeling. Bewaar jaaroverzichten van je bank, broker en verhuurinkomsten.
3. Overweeg de impact op je vermogensmix
De verhouding tussen spaargeld en beleggingen bepaalt straks hoeveel belasting je betaalt. Als spaarder verandert er weinig. Als belegger hangt het af van je rendement. Neem dit mee in je financiele planning.
4. Benut nu je vrijstellingen
Het heffingsvrij vermogen en de partnerverdubbeling gelden in elk geval ook in 2027, en nu het nieuwe stelsel is uitgesteld waarschijnlijk langer. Heb je een fiscaal partner? Verdeel het vermogen optimaal om de dubbele vrijstelling te benutten.
Gratis, in 30 seconden, inclusief groene beleggingen
Meer over vermogensbelasting
- Vermogensbelasting overzicht — alles over box 3 op een rij
- Rekenvoorbeeld box 3 — stap voor stap door de berekening
- Vrijstelling en drempels — heffingsvrij vermogen en groene beleggingen
Verder lezen
Tegenbewijsregeling box 3 voor verhuurders
Check gratis of werkelijk rendement doorgeven belasting oplevert
RekentoolVermogensbelasting berekenen
Bereken je box 3-belasting over spaargeld en beleggingen
UitlegBelastingplan 2027: dit zijn de plannen
De voorgestelde schijven, heffingskortingen en aftrekposten voor 2027
Ken je iemand voor wie dit ook handig is?
Bronnen
- Rijksoverheid.nl: Tijdlijn Wet werkelijk rendement box 3
- Eerste Kamer: dossier Wet werkelijk rendement box 3 (36.748)
- Rijksoverheid.nl: Aanbiedingsbrief pakket Belastingplan 2027 (15 september 2026)
- Rijksoverheid.nl: Fiscale sleuteltabel 2027
- Belastingdienst.nl: Box 3 inkomen berekenen
- Belastingdienst.nl: Groene beleggingen
- Eerste Kamer: dossier Belastingplan 2026 (36.812)